miðaldabókmenntum

Miðaldabókmenntum vísar til allra ritaðra verka sem samin voru á Íslandi á miðöldum, gróflega talið frá kristnitöku um árið 1000 til siðaskipta um 1550. Þetta tímabil er afar merkilegt fyrir Íslendinga vegna gríðarlega fjölbreyttrar og mikilvægrar bókmenntar sem þá skapaðist.

Helstu flokkarnir innan miðaldabókmennta eru Íslendingasögur, konungasögur, ættelgjur, riddarasögur, fornaldarsögur, lygasögur, guðfræðirit, lagasafn og kvæði. Íslendingasögurnar, eins og Njáls saga og Egils saga, eru líklega þekktastar og segja frá lífi og átökum Íslendinga á sögulegum tímum. Konungasögur fjalla um norska konunga og eru mikilvægar heimildir um sögu Noregs og Íslands.

Riddarasögur og fornaldarsögur eru oft villtari og ævintýralegri í eðli sínu, en rituðu einnig á miðöldum og nutu mikilla vinsælda. Kvæðagerð var einnig stór hluti af miðaldabókmenntum, bæði eddukvæði sem hafa eldra upphaf og dróttkvæði sem voru flókin ljóðform. Guðfræðirit og kirkjuleg efni voru einnig mikilvæg, enda kristni nýkomin til landsins og kirkjan hafði mikil áhrif.

Þessar bókmenntir voru aðallega ritaðar á fornnorrænu, sem þróaðist síðan í íslensku. Miðaldabókmenntir eru einstakar í Evrópu vegna þess hve ríkulegt og fjölbreytt þetta bókmenntararfleifð er, sérstaklega miðað við smæð þjóðarinnar. Þær veita okkur dýrmæta innsýn í menningu, samfélag, trú og hugmyndaheim Íslendinga á þessum mikilvæga tíma.