mikroskopët

Mikroskopët janë pajisje që lejojnë vëzhgimin e objekteve shumë të vogla që nuk mund të shihen me sy të lirë. Madhësia e imazhit varet nga fuqia e zmadhuqjes së lenteve, ndërsa detajet e dallueshme (rezolucioni) varen nga gjatësia e valës së dritës dhe nga mënyra si drita del nga objekti për në imazh. Zmadhoqja totale rrjedh nga kombinimi i objektivit dhe i okularit.

Mikroskopët kryesisht ndahen në dy kategori: mikroskopi i dritës dhe mikroskopi elektronik. Mikroskopi i dritës përdor dritën për të krijuar imazhin dhe përfshin variante si mikroskopi fluorescent dhe konfokal. Mikroskopi elektronik përdor rreze elektronike dhe ofron rezolucion shumë më të madh se mikroskopi i dritës, por kërkon mostra të përgatitura dhe një infrastrukturë për vakuumin dhe energjinë.

Pjesët thelbësore të mikroskopit të dritës janë burimi i dritës, kondensori, objektivat, okulari dhe tavolina e mostrave me mekanizmin e fokusimit. Objektivet ofrojnë zmadhoje të ndryshme; okulari zgjeron imazhin. Mikroskopët elektronik përfshijnë sistemet e rrezeve elektronike, vakuumin dhe mekanizmat për kontrollin e mostrave.

Historia e mikroskopisë përfshin përdorimin e parë të lenteve në fund të shekullit të 16-të nga ndërmarrës të Evropës, zhvillimet e mëtejshme nga Anton van Leeuwenhoek dhe Robert Hooke në shekullin e 17-të, dhe përmirësimet në shekullin e 19-të. Në shekullin 20-t u vendosën mikroskopët me rreze elektronike, duke ndryshuar thellësisht biologjinë dhe materialet.

Për përdorime, mikroskopët janë thelbësorë në biologji dhe mjekësi për studimin e qelizave dhe mikroorganizmave, si edhe në materialet dhe nanoteknologjinë për analizën e strukturave të materialeve. Përgatitja e mostrave, kontrasti dhe teknikat e imazhit, si fluorescenca dhe konfocal, janë pjesë e procesit.