makromolekuli

Makromolekuli su velike molekule sastavljene od ponavljajućih jedinica (monomera) povezanih kovalentnim vezama. U užem smislu radi se o polimerima visoke molekulske mase, koji nastaju polimerizacijom monomera i mogu biti linearni, razgranati ili mrežasti. Važno je napomenuti da nisu svi veliki biološki molekuli polimeri; lipidi, na primjer, nisu povezani u dulje lance.

Biopolimeri nastaju u živim sustavima i uključuju proteine (polimeri aminokiselina), nukleinske kiseline DNA i RNA (polimeri nukleotida) te polisaharide poput celuloze, škroba i glikogena.

Sintetski makromolekuli proizvedeni su industrijski i nazivaju se polimeri. Nastaju adicijskom ili kondenzacijskom polimerizacijom. Primjeri uključuju polietilen (PE), polivinil klorid (PVC), poliamide, poliester i polikarbonate; ovi materijali široko se koriste u plastici, ambalaži, tekstilima i drugim proizvodima.

Struktura makromolekula omogućuje širok raspon svojstava. Biopolimeri često imaju definirane prostorne strukture: proteini imaju primarnu, sekundarnu, tercijarnu i kvaternarnu strukturu; DNA stvara dvostruku heliksu; polisaharidi pokazuju razne konformacije. Svojstva makromolekula, poput molekulske mase, rasporeda monomera i međumolekulskih sila, određen su njihovu funkciju i primjene.

Makromolekuli su temelj mnogih bioloških procesa te su ključni u tehnologiji materijala i biomaterijalima.