ljósmyndun

Ljósmyndun er list- og vísindagrein sem felur í sér upptöku og varðveislu mynda með hjálp ljóss. Hún nær frá upphafi ljósnæmra efna á 19. öld til nútímastafrænnar myndvinnslu og dreifingar.

Saga ljósmyndunar hefur tækniþróun: camera obscura, daguerreótýpa (1839) og síðar filmur og stafrænar myndir hafa mótað hvernig við tökum og viðhaldim myndum. Með tilkomu farsíma og netsins hefur aðgengi að ljósmyndun aukist og dreifing myndar orðið samfelld.

Ferlið felst í því að ljós berst til myndflatar eða skynjara og myndin mótast af samspili ljóss, skugga og efnis. Helstu þáttum sem ákvarða endanlega mynd eru: ljósop (ljósop) sem stjórnar ljósmagni og dýpt, lokutími sem ákvarðar hversu lengi skynjarinn fær ljósið, og ISO sem metur næmni skynjarans. Einnig skipta samsetning, lýsing og eftirvinnsla máli. Þekking á þessari "exposure triangle" og góð fagurfræði geta skilað öflugum myndum.

Helstu gerðir ljósmynda eru landslags-, portrett-, götuljósmyndun, dokumentar- og listljósmyndun. Notkun tækni og stíla fylgir markmiði og reynslu.

Siðfræðilegar og lagalegar sjónarmið hafa áhrif á ljósmyndun: höfundarréttur, friðhelgi persóna og sanngirni í framsetningu. Það er mikilvægt að virða þagnir, fengin samþykki og réttarnotkun ljósmynda í opinberri eða innanhússnotkun. Ljósmyndun hefur stórt hlutverk í menningu, vísindum og fjölmiðlum og gerir heiminn sýnilegri.