lekkagekansen

Lekkagekansen is een probabilistische maatstaf die aangeeft hoe waarschijnlijk het is dat er lekkage optreedt in een systeem onder bepaalde operationele omstandigheden en over een vast tijdvenster. Het begrip wordt gebruikt in veiligheid-, onderhoud- en betrouwbaarheidsonderzoeken om risico’s te kwantificeren en interventies te plannen.

Toepassingsgebieden zijn onder meer chemische installaties, olie en gas, drinkwatervoorziening, HVAC- en vacuumsystemen, en andere systemen waar lekkage tot milieuschade, veiligheidsrisico’s of operationele onderbrekingen kan leiden.

De lekkagekans kan op verschillende manieren worden bepaald. Ze volgt doorgaans uit faalkansen van afdichtingen, pakkingen of kleppen en wordt gemodelleerd met betrouwbaarheidstechnieken zoals fault tree analysis, reliability block diagrams en statistische processen (Poisson, Weibull). In de praktijk wordt P(lekkage over een tijdsduur t) geschat met storingsdata of tests; bij een constante hazard λ is P(lekkage binnen t) ≈ 1 − e^(−λ t).

Factoren die lekkagekansen beïnvloeden zijn ontwerpkwaliteit, materiaalkarakteristieken, afdichtingsmaterialen, montagekwaliteit, onderhoudstoestand, omgeving, temperatuur- en drukvariaties, corrosie en trillingen.

Meetmethoden en tests omvatten onder meer helium-lekkagetests, massaspectrometrische lekkagetests, drukdecaytesten en lekkagesensoren. De resultaten worden gebruikt om de kans te schatten, inspectie-intervallen te bepalen en risicobeperkende maatregelen te plannen.

Interpretatie en toepassing: hogere lekkagekansen verhogen veiligheids- en milieurisico’s en kunnen operationele kosten verhogen. Vermindering ervan wordt nagestreefd met ontwerpoptimalisatie, redundantie, kwaliteitscontroles en regelmatige inspecties; normen en richtlijnen geven hierbij kaders voor testen en evaluatie.