kolizionet

Kolizionet janë ngjarje ku dy trupa ose më shumë ndërveprojnë gjatë një periudhe të shkurtër kohe, duke ushtruar forca mbi njëri-tjetrin gjatë afërsisë së kontaktit ose përmes fushave të forcës, duke ndryshuar drejtimin dhe shpejtësinë e tyre. Në të njëjtën mënyrë, kolizionet ndodhin jo vetëm në mekanikën klasike por gjithashtu në skala më të vogla të fizikës së grimcave dhe në procese të tjera natyrore.

Në mekanikën klasike, kolizionet studiohen duke u mbështetur në ruajtjen e momentit linear dhe, në një sistem të izoluar nga forcat jashtme, ruajtjen e energjisë totale. Energjia kinetike mund të ruhet në kolizione elastic, ndërsa në kolizionet inelastic një pjesë e energjisë transferohet në deformime, ngrohje dhe zhurmë, duke ndryshuar totalin e energjisë kinetike të trupave.

Llojet kryesore të kolizioneve janë elastic dhe inelastic. Në kolizionin elastic, energjia kinetike totale dhe momenti linear ruhet me rritje të ndryshimeve të shpejtësisë individuale të trupave. Në kolizionin inelastic, energjia kinetike nuk ruhet plotësisht; trupat mund të deformohen dhe ngjiten ose ngrihen së bashku pas kolizionit. Një variant është kolizioni perfekt-inelastic, ku trupat ngjiten së bashku pas ngjarjes.

Koeficienti i rikthimit (restitution) është një numër midis 0 dhe 1 që përshkruan sa shpejtësia relative e trupave pas kolizionit konvertohet në raport me shpejtësinë relative para kolizionit. e=1 për kolizione elastike, ndërsa e=0 për kolicione perfekt-inelastike.

Shembuj të përditshëm përfshijnë kolizionet mes topave të bilardos, përplasje automobilistike dhe studime eksperimentale në fizikën e grimcave në acceleratore, ku kolizionet përdoren për të kuptuar natyrën e partilave dhe ligjet themelore të ruajtjes. Kolizionet dhe zbatimet e tyre kanë rëndësi në inxhinierinë materialore, sigurinë automobilistike dhe simulimet fizike.