inosilikatët

Inosilikatët janë një grup mineralesh silikatësh të karakterizuar nga struktura e tyre bazë e përbërë nga lidhje rrathore të tetraedrave të silicit. Këto tetraedrë, secila me një atom silici në qendër dhe katër atom oksigjeni në kulme, ndajnë qoshet për të formuar zinxhirë, rrathë ose rrjete. Kjo lidhje e përbashkët e qosheve ul raportin e oksigjenit ndaj silicit në krahasim me mineralet ortosilikatë, ku tetraedrët janë të izoluar.

Klasifikimi i inosilikatëve bazohet në organizimin e këtyre tetraedrave të silicit. Ata ndahen në dy kategori kryesore: inosilikatët me zinxhir të vetëm dhe inosilikatët me zinxhir të dyfishtë. Inosilikatët me zinxhir të vetëm, të njohur gjithashtu si piroksenë, përbëhen nga zinxhirë linearë të tetraedrave të silicit. Shembuj të njohur përfshijnë mineralet e grupit të piroksenit si augiti dhe diopsidi. Inosilikatët me zinxhir të dyfishtë, të njohur si amfibole, formohen kur dy zinxhirë të vetëm bashkohen së bashku duke ndarë tre nga katër oksigjenet e kulmit të tyre. Epidoti dhe mineralet e grupit të amfibolit si hornblenda janë shembuj tipikë.

Struktura e veçantë e inosilikatëve u jep atyre veti fizike dhe kimike të ndryshme. Këta minerale janë përbërës të zakonshëm të shumë shkëmbinjve magmatikë dhe metamorfikë, duke luajtur një rol të rëndësishëm në formimin e kores së Tokës. Lloji dhe sasia e kationeve të tjerë, si magnezi, hekuri, kalciumi dhe alumini, që zëvendësojnë silicin në tetraedër ose lidhen midis zinxhirëve, ndikojnë më tej në vetitë e tyre, duke rezultuar në një gamë të gjerë speciesh brenda secilës nënkategori.