hüperkalemia

Hiperkalemi, kan potasyum düzeyinin normalin üzerine çıkmasıdır. Genellikle serum potasyumunun 5.0 mmol/L’in üzerinde olması tanımlanır; klinik olarak 5.5–6.0 mmol/L hafif, 6.1–7.0 mmol/L orta, 7.0 mmol/L ve üzerinde ise ağır olarak sınıflandırılabilir. Sıklıkla böbrek fonksiyon bozukluğu, potasyum tutucu ilaçlar veya hücreden potasyum salınımını artıran durumlarla ilişkilidir.

Nedenler arasında azalmış böbrek atılımı (kronik böbrek hastalığı, akut böbrek hasarı), potasyum tutucu ilaçlar (ACE inhibitörleri, ARB’ler, spironolakton, eplerenon, amilorid, triamteren), yüksek potasyum alımı veya yapısal kırılmalarla oluşan hücre içi-çevresine potasyum akışı artışı (diyabetik ketoasidozla ilişkili asidoz, travma, rhabdomyoliz), ve pseudohiperkalemi (hemoliz, lökositoz) gibi durumları içerir.

Klinik bulgular ve tanı genellikle asemptomatik olabilir; belirgin şikayetler kas güçsüzlüğü veya parestezi olabilir. En kritik bulgu elektrokardiyografi (EKG) değişiklikleridir: hiperkalemiye özgü T dalgalarında sivrileşme, PR gecikmesi, QRS genişlemesi ve ileri aşamalarda sine dalgası. Tanı için güvenilir ölçüm ve böbrek fonksiyonları, glukoz-diyaliz özellikleri ve diğer elektrolitlerle birlikte değerlendirir.

Tedavi seviyesi ve hızla ilişkilidir. Acil durumlarda kalp stabilizasyonu için kalsiyum glutinatı/kalsiyum klorürü verilir; potasyum geçici olarak hücre içi geçirilebilir: insülin + glukoz, inhaler beta-agonistleri ve gerekiyorsa NaHCO3. Potasyum atılımı artırılır (diüretikler, kaydırıcılar) ve altta yatan nedeni düzeltilir. Kronik kontrol için patiromer veya sodyum zirkoniyum sitilikat gibi ajanlar düşünülebilir; diyaliz ise ağır veya dirençli vakalarda kullanılır. Potasyum alımı sınırlanır ve hastalar yakın izlemde tutulur. ProGnoz, eşlik eden hastalıklar ve tedaviye hızlı yanıtla yakından ilişkilidir.