háttkólesteról

Háttkólesteról, eða **hættuleg kólesteról**, er frumefni sem spilar mikilvæg þátt í líffærafræði og heilsu mannsins. Kólesteról er fettlíffæri sem er nauðsynlegt fyrir líkaman til að mynda frumuveggja, hormóna og galla sem er nauðsynlegur fyrir fordæmi. Það er framleitt af líkamanum sjálfum og fengist einnig úr matvælum eins og fituðum kynni, eggjum og mölum.

Háttkólesteról er oftast talið vera óheilsulegt þegar það er í of miklum magni í blóði. Það getur valdið því að þykki á veggjum áðra og þannig hindra blóðflæði, sem getur leitt til hjartasjúkdóma og sláðarsjúkdóma. Þessi tilfelli eru helst tengd **LDL-kólesteróli** (Low-Density Lipoprotein), sem er oft kölluð „illt kólesteról“ vegna þess hversu mikil áhrif það hefur á heilsu.

Á hinu hliðar er **HDL-kólesteról** (High-Density Lipoprotein), sem er oft kölluð „gott kólesteról“, því það hjálpar að flokka kólesteról úr líkamanum og aftur til lifrarinnar til að verða brotin niður. Þannig er ekki einungis magnið af kólesteróli sem hefur áhrif á heilsu, heldur jafnvægið á milli LDL og HDL.

Háttkólesteról getur verið ákvarðað með blóðprófum og er oftast ákvarðað með því að mæla **totalkólesteról**, **LDL-kólesteról** og **HDL-kólesteról**. Það er mikilvæglegt að halda kólesteróli í jafnvægi með hreyfingu, heilsugrænum matvælum og, ef þar er þörf, með lyfjum sem lækka kólesteról.

Ástæður fyrir háttkólesteról geta verið erfðir, óheilsusamir lífsstílir, sjúkdómar eins og skjaldkirtlissjúkdómar og ónæmiskerfi. Viðhald heilsu og reglubundin rannsókn á kólesterólmagni er mikilvæg til að vernda hjarta og sláðir.