glukokortykosteroidów

Glukokortykosteroidy, (GKS) czyli syntetyczne i naturalne hormony nadnerczowe, stanowią grupę leków o silnym działaniu przeciwzapalnym i immunosupresyjnym. Mechanizm ich działania polega na wiązaniu z receptorem glukokortykosteroidowym, translokacji do jądra i modulowaniu ekspresji genów pro- i antiinflammatornych, co prowadzi do zmniejszenia produkcji cytokin, hamowania migracji leukocytów oraz redukcji zapalnej aktywności tkanek.

GKS wyróżnia się pod względem czasu działania: krótkodziałające (np. hydrokortyzon), pośrednie (prednizon/prednizolon) i długo działające (dexametazon, betametazon). Dostępne są w różnych drogach podania i postaciach: systemowych ( doustnie, dożylne), miejscowych (skóra, oczy), inhalacyjnych (płuca) oraz dooponowych. Dzięki temu stosowane są w wielu dziedzinach medycyny, od ogólnej immunosupresji po leczenie miejscowe.

Wskazania obejmują choroby zapalne i autoimmunologiczne (astma, przewlekła obturacyjna choroba płuc, choroby skóry, zapalenia jelit, zapalenia stawów), alergie, transplantologię oraz ostrą reakcję alergiczną. Z uwagi na szerokie działanie, terapeutyka wiąże się z ryzykiem działań niepożądanych, zwłaszcza przy długotrwałym stosowaniu: supresja osi HPA, hiperglikemia, nadciśnienie, osteoporosis, przyrost masy ciała, zaburzenia wzrostu u dzieci, skórne atrofie, zwiększona podatność na infekcje oraz zespół Cushinga.

Zasady terapii opierają się na najmniejszej skutecznej dawce przez możliwie krótki czas, a w razie konieczności – na powolnym odstawianiu i monitorowaniu skutków ubocznych, metabolizmu wątrobowego oraz interakcji z innymi lekami.