gassdruk

Gassdruk is de kracht die een gas per oppervlakte-eenheid uitoefent op de wanden van een ruimte, container of oppervlak waarmee het in contact staat. Die druk ontstaat door de botsingen van gasmoleculen en hangt af van de hoeveelheid gas, de temperatuur en het volume van de ruimte.

Er bestaan verschillende definities en eenheden: absolute druk (P_abs) is de druk ten opzichte van een zuiver vacuüm; relatieve of gauge druk (P_g) is het verschil met de atmosferische druk (P_atm). P_g = P_abs − P_atm. De meest gebruikte eenheid is de pascal (Pa); grotere eenheden zijn kilopascal (kPa) en bar. 1 bar = 100 kPa, 1 atm ≈ 101,325 kPa ≈ 1,01325 bar.

Relatie met de gaswet: bij vaste hoeveelheid gas en temperatuur volgt P ∝ 1/V, en volgens de ideale gaswet P V = n R T. Veranderingen in temperatuur of volume leiden tot veranderingen in druk.

Meting en toepassingen: drukmetingen gebeuren met apparaten zoals een manometer voor lage drukken of een bourdonbuis voor hogere drukken; elektronische sensoren worden ook gebruikt. In systemen met gas gelden veiligheidsoverwegingen: overdrukrisico’s vereisen drukregelaars en relieve ventielen om drukpieken te beheersen.

Standaardomstandigheden: voor technische berekeningen worden vaak referenties als STP of NTP gehanteerd; in SI staat 0°C en 1 atm als uitgangspunt. Voor duidelijke communicatie wordt meestal onderscheid gemaakt tussen P_abs en P_g bij de atmosferische druk.

Zie ook: gaswet, manometer, drukregelaar, barometer.