füzyon

Füzyon (Türkçe) kelimesi, iki veya daha fazla elementi tek bir bütün halinde birleştirmek anlamına gelir. Bilim ve teknoloji bağlamında en çok füzyon enerjisiyle ilişkilendirilir; bu, hafif çekirdeklerin bir araya gelerek daha ağır çekirdekler oluşturması ve bu süreçte enerji açığa çıkarmasıdır.

Nükleer füzyon genellikle hidrojenin izotopları üzerinde gerçekleşir, örneğin deuterium ve tritium. Enerji, kütle farkından kaynaklanan enerji eşdeğeriyle (E=mc^2) yayılan enerji şeklinde ortaya çıkar. Füzyon için çok yüksek sıcaklıklarda plazma oluşturulması ve reaksiyonun yeterince uzun süre sürdürülebilmesi için oluşumun sıkı bir şekilde elde tutulması gerekir. Başlıca iki yaklaşım vardır: manyetik confinement (tokamak veya stellarator gibi cihazlar) ve inertial confinement (yüzlerce lazer atımı veya darbe gücüyle hızlı sıkıştırma). Amaç, enerji girdisini aşan veya en azından enerji çıkışı ile girdi arasındaki farkı azaltan, pratikte breakeven olarak adlandırılan durumu elde etmektir.

Durum olarak füzyon enerjisi hâlen ticari olarak kullanıma sunulmuş değildir. ITER gibi uluslararası projeler, sürdürülebilir bir füzyon plazması ve elektrik üretimine geçiş için temel bir adım olarak görülmektedir; 2030'lu yıllarda pilot füzyon güç santrallerinin geliştirilmesi planlanmaktadır. Düşünülmekte olan diğer yaklaşımlar ve trityum yakıt çevrimi ile ilgili zorluklar (duyarlı malzeme, nötron hasarı ve güvenlik konuları) sürekli olarak ele alınmaktadır.

Diğer kullanımlar: füzyon terimi beslenme ve sanat alanlarında kültürel disiplinlerin kaynaştırılması bağlamında da kullanılır. Örneğin fusion mutfağı, farklı mutfak geleneklerinin birleştirilmesini ifade eder; müzikte türler arası füzyon veya tasarımda çok disiplinli birleşimler de bu kapsamdadır. Biyoloji bağlamında hücre füzyonu gibi farklı alanlarda da kullanılır.