apolipoproteïnesamenstelling

Apolipoproteïne-samenstelling verwijst naar de combinatie en verdeling van apolipoproteïnen die aan lipoproteïnen zijn gekoppeld. Lipoproteïnen bestaan uit een lipidekern omgeven door een fosfolipidemantel met moleculaire apolipoproteïnen die als structurele bouwstenen, liganden voor receptoren en cofactoren voor enzymen fungeren. De apolipoproteïne-samenstelling bepaalt mede de afmetingen, stabiliteit en receptorbinding van het lipoproteïne.

De belangrijkste apolipoproteïnen zijn ApoB-100 en ApoB-48, ApoA-I en ApoA-II, ApoC (C1–C3), ApoE en ApoD. ApoB-100 komt voor in LDL en IDL en is essentieel voor binding aan de LDL-receptor; ApoB-48 ontstaat in de darm via editing van het ApoB-gen en vormt een belangrijkste component van chylomicronen. ApoA-I en ApoA-II zijn de belangrijkste apolipoproteïnen van HDL en dragen bij aan reverse cholesterol transport. ApoC-een en ApoC-III bevinden zich vaak op VLDL en HDL en dienen als cofactors voor lipoproteïne lipase; ApoE bindt aan LDL-receptoren en LRP en reguleert clearance van meerdere lipoproteïnen. ApoD is minder prominent en heeft uiteenlopende functies.

Apolipoproteïne-samenstelling varieert per lipoproteïneklasse. Chylomicronen en VLDL bevatten ApoB-48 of ApoB-100 samen met ApoC en ApoE; HDL bevat voornamelijk ApoA-I (en vaak ApoA-II). Lp(a) is LDL-achtig maar met Apo(a) verbonden via disulfidebinding aan ApoB-100, wat extra atherogene risico’s met zich meebrengt. Genetische variaties beïnvloeden de expressie en de aantallen en functies van deze apolipoproteïnen. De samenstelling heeft wezenlijke gevolgen voor lipid Transport en cardiovasculair risico.