antykoagulacyjnej

Antykoagulacyjne leki, zwane także lekami przeciwkrzepliwymi, to grupa preparatów hamujących krzepnięcie krwi. Stosuje się je w profilaktyce i leczeniu powikłań zakrzepowych oraz w zapobieganiu powikłań naczyniowych związanych z chorobami serca i układu krążenia.

Mechanizmy działania są zróżnicowane. Do antykoagulantów mechanicznych należą leki przeciwwitaminowe, takie jak warfaryna i acenokumarol, które hamują regenerację czynników krzepnięcia zależnych od witaminy K. Heparyny (niefrakcjonowana i drobnocząsteczkowa) wzmacniają działanie antytrombiny III, hamując czynniki IIa i Xa. Do doustnych antykoagulantów należą bezpośrednie inhibitory trombiny (dabigatran) oraz bezpośrednie inhibitory czynnika Xa (rivaroxaban, apixaban, edoxaban). W praktyce różnią się profilem działania, monitorowaniem i zastosowaniem.

Podział obejmuje leki parenteralne (heparyna i LMWH) oraz doustne (VKA i NOAC). Wskazania obejmują profilaktykę i leczenie zakrzepowych chorób naczyń: migotanie przedsionków z ryzykiem udaru, zakrzepicę żył głębokich oraz zatorowość płucna, a także profilaktykę po niektórych operacjach. DOACs są często wybierane do AF i DVT/PE, podczas gdy niektóre przypadki mechanicznych zastawkach serca wymagają innych antykoagulantów.

Bezpieczeństwo i monitorowanie zależą od leku. Warfaryna wymaga monitorowania INR i diety o stałej podaży witaminy K; NOACs często nie wymagają rutynowego monitorowania, lecz ich stosowanie wymaga oceny funkcji nerek. Główne działania niepożądane to krwawienia i interakcje lekowe.

Odtruwanie zależy od leku: witamina K i PCC dla warfaryny, idarucizumab dla dabigartanu, andexanet alfa dla inhibitorów czynnika Xa, protamina dla heparyn. W ciąży preferuje się heparynę, gdyż warfaryna jest teratogenna.