Stikstofbasen

Stikstofbasen zijn stikstofhoudende aromatische verbindingen die samen met suikergroepen en fosfaatgroepen de randen van nucleïnezuurketens vormen. In DNA en RNA treden ze op als de treden van de dubbele helix of enkelvoudige ketten en coderen genetische informatie. Er worden twee hoofdgroepen onderscheiden: purines en pyrimidines. Purines hebben een dubbele ringer-schikking en omvatten adenine (A) en guanine (G). Pyrimidines hebben een enkele ring en omvatten cytosine (C), thymine (T) en uracil (U). In DNA komt thymine voor, in RNA vervangt uracil thymine.

Baseparing: A bindt met T via twee waterstofbruggen, en G bindt met C via drie waterstofbruggen. In RNA vindt A-U-paarvorming plaats in plaats van A-T. De complementaire paring zorgt voor de dubbele structuur in DNA en de structuur van RNA.

De bases zijn plat en stapelen zich op door hydrofobe interacties, wat bijdraagt aan de stabiliteit van de helix; de suiker-fosfaatruggengraat vormt de buitenkant van de moleculen. De volgorde van stikstofbasen bepaalt de genetische informatie; tripletcodons in mRNA bepalen de aminozuursequenties in eiwitten.

Er bestaan ook chemische modificaties in tRNA en rRNA die de werking en herkenning van de moleculen kunnen beïnvloeden. Samenvattend zijn stikstofbasen de bouwstenen die erfelijke informatie coderen, onderverdeeld in purines en pyrimidines, met A-T en G-C paring in DNA en A-U en G-C paring in RNA.