Signaalafhankelijke

Signaalafhankelijke is een Nederlandse term die aangeeft dat een verschijnsel afhankelijk is van het signaal zelf. Het woord wordt veelvuldig gebruikt als signaalafhankelijke of signaal-afhankelijke, en verwijst naar situaties waarin de kenmerken van het effect (zoals ruis, variabiliteit of vervorming) variëren naargelang het signaal.

In de signaalverwerking en telecommunicatie beschrijft men vaak signaalafhankelijke ruis of distortie. Hierbij neemt de ruisintensiteit of de mate van vervorming toe als het signaal sterker is, in tegenstelling tot additieve ruis die onafhankelijk is van het signaal. Voorbeelden zijn multiplicatieve ruis en Poisson-achtige ruis (shot noise) die in fotonische of digitale systemen kunnen optreden.

In de neurowetenschappen en motorcontrole wordt het begrip gebruikt voor signaalafhankelijke variabiliteit: de betrouwbaarheid van neuronale responsen of motorische commando's kan toenemen of afnemen met de grootte van het signaal. Dit vormt een basisidee in modellen van perceptie, besluitvorming en coördinatie waarin de responsonzekerheid samenhangt met de stimulus- of commando-amplitude.

In de praktijk speelt signaalafhankelijkheid een rol bij systeemontwerp en data-analyse. Modellen met multiplicatieve of Poisson-achtige ruis worden ingezet om de statistische eigenschappen van waarnemingen te beschrijven. Het begrip komt vooral voor in vakliteratuur over signaalverwerking, statistische data-analyse en biofysica.