Powiklania

Powiklania (powikłania) to niezamierzone, dodatnie lub ujemne następstwa choroby, leczenia lub zabiegu, które pogarszają przebieg lub wynik leczenia. Mogą występować w chorobach zakaźnych, chorobach przewlekłych, a także po operacjach i zabiegach medycznych. Powikłania różnią się od postępu choroby czy nawrotu, choć czasem mogą z nimi współwystępować.

Do typowych przykładów należą infekcje pooperacyjne, krwawienia, zakrzepica, niewydolność narządowa, reakcje niepożądane na leki, a także zakażenia szpitalne. W kontekście położniczym mogą obejmować przedwczesne porody, krwawienia poporodowe czy zakażenia. W kardiologii powikłania mogą obejmować arytmie po zabiegu, a w chorobach zakaźnych wtórne infekcje bakteryjne.

Powikłania klasyfikuje się według czasu wystąpienia (wczesne vs późne), źródła (choroba vs zabieg, leczenie farmakologiczne) oraz ciężkości (łagodne do zagrażające życiu). Inne systematyki obejmują powikłania operacyjne, anestezjologiczne czy iatrogennie wywołane.

Czynniki ryzyka obejmują wiek, obecność chorób współistniejących (np. cukrzyca, choroby serca), niedożywienie, otyłość, palenie, immunosupresję, a także charakter zabiegu, jego czas trwania i ryzyko zakażenia. Zapobieganie polega na ocenie ryzyka przed zabiegiem, stosowaniu profilaktyki przeciwbakteryjnej, zachowaniu aseptyki, odpowiednim monitorowaniu, wczesnej mobilizacji, kontroli bólu oraz skutecznej opiece pooperacyjnej.

Leczenie powikłań zależy od przyczyny i może obejmować terapię farmakologiczną, modyfikację leczenia, interwencje chirurgiczne lub wsparcie organizmu. Wczesna identyfikacja zwykle poprawia rokowanie. Powikłania mogą ustępować całkowicie lub pozostawiać długoterminowe konsekwencje.