Onveranderlijkheid

Onveranderlijkheid is de eigenschap van iets dat niet verandert onder tijd of verschillende omstandigheden. Het begrip wordt in diverse disciplines gebruikt en kan verwijzen naar een metafysische constantie, een formele invariants in wiskunde en logica, of naar een praktische eigenschap in technologie en taal.

In de filosofie betreft onveranderlijkheid vaak de vraag of bepaalde eigenschappen of substanties hun kernidentiteit behouden ondanks veranderende fenomenen. Filosofen onderscheiden tussen wat veranderlijk is qua toestand en wat onveranderlijk blijft qua essentie. Ook wordt nagedacht over de onveranderlijkheid van de wetten van de logica of van bepaalde objecten als mogelijk permanent en tijdloos, terwijl andere eigenschappen evolueren.

In de natuurwetenschappen en wiskunde speelt onveranderlijkheid een centrale rol als ideaal van invariants en constante principes. Natuurlijke wetten worden vaak gepresenteerd als onveranderlijk universeel, al moderne theorieën discussiëren over mogelijke variaties in de loop der tijd of onder extreme omstandigheden. In de wiskunde verwijst onveranderlijkheid naar eigenschappen die onder transformaties behouden blijven. In de informatica leidt onveranderlijkheid tot immutabele data: objecten die na creatie niet meer gewijzigd kunnen worden, wat referentiële transparantie en robuuste programmering bevordert.

In bredere zin verschijnt onveranderlijkheid ook in theologie en cultuur, waar God of ultieme waarheid soms als onveranderlijk wordt voorgesteld. Tegelijkertijd is er kritiek op de idee van absolute onveranderlijkheid, omdat verandering en dynamiek in werkelijkheid wijdverspreid zijn.