Mukozën

Mukozën është sekrecion i trashë dhe viskoz që prodhohet nga membranat mukozale në një sërë zonash të trupit, përfshirë rrugët respiratorë, traktin gastrointestinal dhe traktin riprodhues. Mukozën kryesisht e prodhojnë qelizat goblet dhe gjëndrat mukozale, dhe përbërja e saj përfshin ujë, mucinë (glikoproteina të mëdha), elektrolite, lipide dhe mbetje qelizore. Mucinat krijojnë një gel që mbulon sipërfaqet dhe formojnë një shtresë mbrojtëse.

Funksionet kryesore të mukozës janë mbrojtja dhe lubrifikimi i epitelit, kapja dhe dëshmimi i grimcave, irrituesve dhe mikroorganezmeve, dhe ndihma në pastrojien e traktit përmes mekanizmit të klarifikimit mukozal (mukociliar). Në rrugët e frymëmarrjes, qelizat goblet dhe qelizat nga gjëndrat ndihmojnë në prodhimin e mucus që qelibën qelizat e ndihmuara nga qelizat e qarkullimit mukozal, të transportojnë mucus drejt fytit për t’u kollitur ose gëlltitur.

Ndryshimet patologjike në mukozë mund të shoqërohen me sasi ose viskozitet të pazakonshëm. Në infeksione, astmë dhe COPD, prodhimi i mukozës rritet dhe bëhet më i trashë; ngjyra e mukozës mund të ndryshojë nga transparent në të verdhë ose të gjelbër, gjë që mund të refletojë praninë e qelizave neutrofile dhe infeksionet.

Menaxhimi i mukozës përfshin mirëmbajtjen e hidratimit, terapie mukolytike dhe ekzektorative, trajtime inhalatore në rastet kronike dhe shmangien e irrituesve si tymi dhe pluhri. Trajtimi i sëmundjeve themelore që ndikojnë në prodhimin e mukozës mund të përmirësojë në përgjithësi gjendjen.