Migratiestromen

Migratiestromen zijn de bewegingen van mensen die van de ene regio of het ene land naar de andere trekken, of binnen een land verhuizen. Ze worden gemeten als de omvang, richting en samenstelling van migratie over een bepaalde periode. Migratiestromen verschillen van de voorraad (de totale populatie van migranten op een bepaald moment).

Ze omvatten internationale migratiestromen (immigratie en emigratie) en interne migratie (verhuizing tussen regio’s of tussen stedelijke en landelijke gebieden). Binnen deze flows bestaan diverse typen: arbeidsmigratie, gezinsvorming en gezinshereniging, studie, asiel en vluchtelingenstromen, en hervestiging. Migratie kan tijdelijk of permanent zijn, en circulaire migratie verwijst naar herhaalde verplaatsingen tussen landen of regio’s.

Oorzaken van migratiestromen liggen in een combinatie van push-factoren (werkloosheid, conflicten, klimaatverandering) en pull-factoren (werkgelegenheid, onderwijs, betere levensomstandigheden). Netwerken en sociale verbindingen verlagen de kosten en risico’s van migratie. Beleid, visumregimes, economische omstandigheden en geopolitieke ontwikkelingen spelen een belangrijke rol in de richting en omvang van stromen.

Metingen van migratiestromen gebeuren via immigranten- en emigrantenregistraties, grenscontroles, administratieve databestanden en bevolkings- en arbeidsmarktonderzoeken. Belangrijke indicatoren zijn netto migratie, de migratiestroombalans, en de samenstelling naar leeftijd, geslacht en opleiding. Data kunnen onvolledig zijn door illegale migratie of beperkte registratie.

Impact en beleid rondom migratiestromen zijn veelzijdig. Ze beïnvloeden arbeidsmarkten, vergrijzing en economische groei, maar ook woningmarkt en publieke voorzieningen. Beleidsafwegingen richten zich op integratie, arbeidsvergunningen, erkenning van kwalificaties, asielprocedures en internationale samenwerking.