Ijtimoiyiqtisodiy

Ijtimoiyiqtisodiy (ijtimoiy-iqtisodiy) atamasi jamiyatning ijtimoiy va iqtisodiy omillarining o‘zaro ta’sirini o‘rganadigan soha va tadqiqot yo‘nalishini anglatadi. Bu yo‘nalish iqtisodiy faoliyat, bozorlardagi jarayonlar, ishlab chiqarish bilan birga ta’lim, sog‘liq, turmush sifati, tenglik, ijtimoiy xavfsizlik kabi ijtimoiy jarayonlarni ham tahlil qiladi. Maqsad barqaror rivojlanishni qo‘llab-quvvatlash, inson farovonligini oshirish va iqtisodiy-sotsial siyosatlarning samaradorligini baholashdir.

Zamonaviy ijtimoiyiqtisodiy tadqiqotlar ko‘plab ko‘rsatkichlardan foydalanadi, jumladan yaIM (yalpi ichki mahsulot), tengsizlik ko‘rsatkichlari (Gini), inson rivojlanish indeksi (HDI), qashshoqlik darajasi, ish o‘rinlari soni, ta’lim darajasi, hayot davomiyligi va sog‘liq xizmatlariga kirish. Shuningdek, urbanizatsiya, turmush darajasi, turizm, davlat xizmati va ijtimoiy sug‘urta kabi omillar ham ko‘rib chiqiladi. Ma’lumotlar asosan statistik tadqiqotlar, so‘rovlar va iqtisodiy modellar yordamida tahlil qilinadi.

Qo‘llanilishi siyosat ishlab chiqishda jamiyatlar daromad taqsimotini yaxshilash, ijtimoiy xizmatlar ta’minotini kengaytirish, mehnat bozorini modernizatsiya qilish, hududiy tengsizlikni kamaytirish kabi maqsadlarda qo‘llanadi. Ijtimoiyiqtisodiy yo‘nalish iqtisodiyot va sotsiologiya, demografiya, davlat boshqaruvi hamda atrof-muhit fanlarining o‘zaro integratsiyasini talab qiladi. Soha globallashuv va texnologik o‘zgarishlar ta’sirida doimiy rivojlanib bormoqda.