Hareketsizlik

Hareketsizlik, hareket edememe veya sürekli olarak fiziksel aktiviteden kaçınma durumunu tanımlar. Tıbbi bağlamda, yaralanma, hastalık veya yatış gibi nedenlerle geçici hareketsizlik olabilir; aynı zamanda kronik sedanter yaşam tarzı nedeniyle oluşan kalıcı hareketsizlik de ifadesi olabilir. Bu durum, bireyin günlük aktivitelerini yerine getirmesini zorlaştırabilir ve çok sayıda fiziksel ile psikolojik komplikasyona yol açabilir.

Nedenler çeşitlidir. Fiziksel kısıtlamalar (yaralanma, felç, nörolojik bozukluklar), kronik hastalıklar, ağrı, depresyon gibi ruh sağlığı sorunları, yaşlılık, hastane veya yoğun bakım süreçleri, çevresel ve sosyal faktörler hareketsizliğe yol açabilir. Ayrıca çalışma ve yaşam koşulları nedeniyle düşük düzeyde hareket etmek de bu durumu pekiştirebilir.

Sonuçlar arasında kas kitlesinde azalma (atrofi), kemik yoğunluğunda azalma, kontraktürler, bası yaraları ve solunum-dolaşım sistemi komplikasyonları sayılabilir. Ayrıca metabolik bozukluklar, kilo değişimleri ve ruh sağlığı etkileri de görülebilir. Hareketsizlik, özellikle hastanede yatan kişilerde tromboz riski ve enfeksiyon yatkınlığı gibi ek sorunları da tetikleyebilir.

Değerlendirme ve yönetim, hareketliliğin yeniden kazanılmasına odaklanır. Fizik tedavi ve erken mobilizasyon programları, yatak içi ve odadan bağımsız egzersizler ile destek cihazları gerektirebilir. Ağrı yönetimi, beslenme ve sıvı dengesi ile altta yatan nedenin tedavisi önemlidir. Psikososyal destek ve sosyal hizmetler de sürecin parçası olabilir.

Önleme, düzenli fiziksel aktiviteye ve yaşa uygun egzersiz programlarına dayanmaktadır. Özellikle hastane ortamlarında erken kalkma ve hareket ettirme uygulamaları, bası önleme ve tromboz riskinin azaltılması açısından önemlidir. İlgili konular arasında sedanter yaşam tarzı, kas atrofisi, osteoporoz ve bası yaraları bulunur.