Ekspertyzy

Ekspertyza (liczba pojedyncza: ekspertyza, liczba mnoga: ekspertyzy) to pisemna opinia opracowana przez osobę posiadającą specjalistyczną wiedzę w danej dziedzinie. Ekspertyzy przygotowywane są na zlecenie sądu, organu administracyjnego lub stron postępowania i mają na celu wyjaśnienie złożonych problemów technicznych, medycznych, ekonomicznych lub innych na podstawie wiarygodnych danych i obowiązujących metod.

Za ekspertyzę odpowiadają osoby o statusie biegłego, rzeczoznawcy lub innego eksperta posiadającego odpowiednie kwalifikacje. W zależności od dziedziny ekspertyzy mogą dotyczyć budownictwa i konstrukcji, diagnostyki medycznej, analizy ekonomicznej, rachunkowości, informatyki, ochrony środowiska czy historii technicznej. W polskim systemie prawnym ekspertyzy odgrywają istotną rolę jako dowód w postępowaniach.

Proces powstawania ekspertyzy obejmuje określenie zakresu, zbieranie danych, przeprowadzenie badań i sformułowanie wniosku w formie pisemnej. Biegły działa niezależnie i bezstronnie, a w razie potrzeby jego opinia może być uzupełniona lub wyjaśniona po uwagach stron. W postępowaniach sądowych ekspertyza bywa także poddana przesłuchaniu lub konfrontacji z innymi ekspertami.

Opinia biegłego stanowi dowód o określonej wadze, zależnej od jasności metody, rzetelności danych i formalnych wymogów. Nie jest sama w sobie decyzją, lecz pomocą przy ocenie okoliczności. Strony mogą kwestionować zakres lub treść ekspertyzy, domagać się uzupełnień lub zlecać niezależne opinie.

Poza sądami ekspertyzy wykorzystuje się również w procesach administracyjnych, przy wycenach nieruchomości, audytach, due diligence, ocenie ryzyka technicznego czy zgodności z przepisami prawa.