dowód

Dowód to polskie słowo o kilku ściśle powiązanych znaczeniach, zwykle odnoszące się do potwierdzenia prawdziwości twierdzenia lub faktu. W najogólniejszym sensie dowód jest czymś, co usprawiedliwia tezę lub przekonanie. W praktyce użycia obejmują dwa główne obszary: naukowy i prawny, a także codzienne sytuacje potwierdzenia.

Etymologia słowa wskazuje na pochodzenie od czasownika dowieść, dowodzić, oznaczających czynności udowadniania. W polszczyźmie rzeczownik dowód stał się terminem ogólnym na materiał lub argument potwierdzający określoną tezę.

W prawie dowód oznacza każdy materiał lub fakt, który służy przekonaniu sądu lub organu procesowego o prawdziwości roszczeń stron. Mogą to być zeznania świadków, dokumenty, oględziny rzeczy, opinie biegłych, nagrania czy inne dowody rzeczowe. Istotne jest tutaj wymóg wiarygodności, autentyczności i odpowiedniej oceny dowodów przez organ rozstrzygający. W praktyce występuje podział na dowody osobiste, materialne i zeznania, a także na dowody z dokumentów i dowody z przesłuchania.

W matematyce i logice dowód to formalny, logiczny argument potwierdzający prawdziwość twierdzenia, oparty na aksjomatach i wcześniej uznanych twierdzeniach. Dowód może być bezpośredni, przez sprzeczność, konstrukcyjny i w różnych dziedzinach matematyki przybiera specyficzne formy.

W codziennym języku dowód bywa także synonimem potwierdzenia lub świadectwa, na przykład dowód zakupu czy dowód tożsamości (dokument potwierdzający tożsamość).