Czasownik

Czasownik jest częścią mowy w języku polskim, która wyraża czynność, proces lub stan. Czasowniki odmieniane są przez osobę i liczbę, czas, tryb oraz aspekt. W polszczyźnie wyróżnia się dwa aspekty: niedokonany (imperfective), wskazujący na czynność trwającą lub powtarzaną, oraz dokonany (perfective), wskazujący na czynność zakończoną.

Czasowniki łączą się także z różnymi formami czasu i trybów (oznajmujący, przypuszczający, warunkowy, rozkazujący). W czasie teraźniejszym formy odnoszą się do trzech osób i dwóch liczb; w czasie przeszłym kształtują się z odpowiednimi formami czasownika „być” i z imiesłowem przymiotnikowym.

Infinitiv czasownika zwykle kończy się na -ć (np. czytać, pisać, biegać). Czasowniki należą do różnych koniugacji i tworzą formy czasu przeszłego oraz przyszłego. Przyszłość dla aspektu niedokonany wyrażana jest za pomocą czasu teraźniejszego z czasownikiem posiłkowym „być” (np. będę czytać), natomiast przyszłość dla aspektu dokonany często występuje w postaci prostych form dokonanych (np. napiszę).

Non-finite forms obejmują imiesłowy przysłówkowe współczesny (-ąc) i uprzedni (-wszy), imiesłowy przymiotnikowe czynne (-ący) oraz, rzadziej, formy bierne. Czasowniki mogą być zwrotne z zaimkiem zwrotnym oraz przechodnie lub nieprzechodnie; ich stosowanie kształtuje szczególną strukturę zdań.

Przykłady: czytać, pisać, biegać, być, mieć.