aspekty

Aspekty to liczba mnoga od słowa aspekt w języku polskim i odnosi się do poszczególnych faset, stron lub wymiarów danego tematu, zjawiska lub problemu. W różnych dziedzinach używa się ich, aby ująć problem z kilku perspektyw i rozdzielić analizę na konkretne wymiary, na przykład aspekty techniczne, ekonomiczne, społeczne, prawne, środowiskowe czy etyczne.

Etymologia: słowo aspekt pochodzi od łacińskiego aspectus; w języku polskim utrwaliło się dzięki kontaktom z językami łacińskim i angielskim w okresie modernizacji języka naukowego w XVIII–XIX wieku. Obecnie funkcjonuje powszechnie w języku formalnym i potocznym.

Zastosowanie: w analizie naukowej, planowaniu projektów i polityce publicznej pojęcie aspektów pomaga uwzględnić różne konsekwencje i zależności między elementami zagadnienia. Często mówimy o aspektach zrównoważonego rozwoju (ekonomiczny, środowiskowy, społeczny) albo o różnych aspektach ryzyka czy jakości.

W językoznawstwie: aspekt to kategoria gramatyczna opisująca sposób realizacji czasu przez czynność. W polskiej gramatyce wyróżnia się aspekt dokonany (dokonany) i niedokonany (niedokonany). Przykłady: czytać (niedokonany) versus przeczytać (dokonany).

Zobacz także: perspektywa, wymiar, facet, kategoria. Słowo występuje w licznych wyrażeniach, np. omówienie wszystkich aspektów problemu, rozważenie każdego aspektu.