Belediyelerin

Belediyelerin, Türkiye’deki yerel yönetim birimleri olarak, kendi yetki alanlarındaki hizmetleri üretmek ve kentsel gelişimi sağlamakla görevli kurumlar olduğu ifade edilir. Bu kurumlar, Türkiye Anayasası ile belediyeler hakkında çıkarılan kanunlar çerçevesinde faaliyette bulunurlar; en temel mevzuat olarak Belediye Kanunu (örneğin 5393 sayılı Belediye Kanunu) ve ilgili düzenlemeler uygulanır. Belediyeler genellikle büyükşehir belediyeleri ile il ve ilçe belediyeleri biçiminde yapısallaşır; Büyükşehir Belediyesi, planlama ve altyapı konularında ayrı bir yerel yönetim düzeyi sunarken, ilçe belediyeleri kendi yönetim birimlerine sahiptir.

Belediyelerin yönetim yapısı, seçimlerle oluşan Belediye Başkanı ve Belediye Meclisi tarafından belirlenir. Belediye Meclisi, karar organı olarak bütçe ve kararname gibi mevzuatı çıkarırken, Belediye Başkanı ise yürütme görevini yürütür ve belediye hizmetlerinin günlük yönetimini denetler. Belediyeler, çeşitli birimlerden oluşan idari yapıyı kullanır ve belediye hizmetlerini yerine getirmek için planlama, yatırım ve işletme süreçlerini organize ederler. Bazı büyük şehirlerde, hizmetlerin daha koordineli yürütülmesi amacıyla ilgili kurumsal yapıların ortak kullanıldığı ortaya çıkabilir.

Yetkilerinin kapsamı, kentsel planlama ve imar uygulamalarını, altyapı ve kamu hizmetlerinin üretimini (su, kanalizasyon, temiz çevre, katı atık yönetimi, ulaşım, yol bakımı), toplu konut ve kentsel yenileme, parklar ve yeşil alanlar, kültür-sosyal hizmetler ve acil durum yönetimini kapsar. Gelir kaynakları arasında yerel vergi ve harçlar ile merkezi hükümetten transferler bulunur; bazı yatırımlar için borçlanmaya gidilebilir ve bütçe ile stratejik planlar hazırlanır.

Denetim ve hesap verebilirlik, Sayıştay ve İçişleri Bakanlığı gibi kurumsal mekanizmalarla güvence altına alınır. Belediyelerin karşılaştığı başlıca zorluklar arasında gelir sürdürülebilirliği, hızlı kentleşme ve altyapı taleplerinin karşılanması yer alır.