Assortimentsrationalisatie

Assortimentsrationalisatie is het proces waarbij een organisatie haar product- of assortimentsaanbod herijkt en vereenvoudigt met als doel winstgevendheid en operationele efficiëntie te vergroten. Het richt zich op het verbeteren van de afstemming tussen klantvraag, marge, voorraad- en assortimentskosten door het aantal SKU’s te beoordelen, te verwijderen of te consolideren en waar nodig aan te vullen met kernproducten.

Een data-gedreven aanpak is gebruikelijk. Methoden omvatten ABC/XYZ-analyses, beoordeling van marge en omzet per SKU, productlevenscyclusanalyse en cannibalisatie-analyses. Het proces omvat meestal scoping, data-verzameling (verkoop, marge, kosten, voorraden), identificatie van kandidatuur-SKU’s voor eliminatie of consolidatie, tests of pilots, implementatie en continue monitoring. Instrumenten zoals POS-gegevens, ERP-systemen en BI-modellen worden ingezet, evenals category management en assortimentsoptimalisatie-modellen.

Voordelen zijn onder meer lagere voorraadhoudings- en logistieke kosten, betere servicelevels, efficiënter schapruimtegebruik en sterker onderhandelen met leveranciers. Tegelijkertijd ziet men risico’s zoals klantontevredenheid, merk- en assortimentsperceptie, leveranciersweerstand en cannibalisatie van producten. Succesvolle rationalisatie wordt gemeten met KPI’s als omzet per SKU, GMROI, omloopsnelheid, voorraadduur, invulgraad en omzet per vierkante meter.