öngörü

Öngörü, geleceğe ilişkin olasılıkları kavrama ve buna dayalı kararlar alma kapasitesi olarak tanımlanan bir kavramdır. Bireyler, kurumlar veya toplumlar için mevcut veriler, geçmiş eğilimler ve varsayımlara dayanarak karşılaşılabilecek durumların bir görünümünü sunar. Genelde stratejik planlama, risk yönetimi ve politika yapımı süreçlerinde kullanılan bir düşünme biçimidir ve çoğunlukla veriyle desteklenen analizleri içerir. Ancak öngörü aynı zamanda bilinmezlik ve belirsizlik barındıran bir süreçtir; kesin sonuçlar vermez, olasılıklar ve senaryolar üretir.

Etymolojik olarak öngörü kelimesi, fiil öngörmekten türemiştir ve geleceği görmek, önceden kavramak anlamlarını kapsar. Türkçede günlük kullanımda “öngörü sahibi olmak” veya “öngörü etmek” ifadeleri sıkça karşılaşılır. Kavram, felsefi veya dini kehanetten farklı olarak gözlemsel veriye ve mantıksal çıkarımlara dayanır.

Kullanım alanları arasında iş dünyası, kamu yönetimi, ekonomi, güvenlik ve bilimsel araştırmalar bulunur. Örneğin pazar ve talep öngörüleri, ekonomik senaryolar, teknolojik gelişmelerin etkilerine ilişkin öngörüler ve kriz yönetimine yönelik planlar geliştirmek için kullanılır. Yöntem olarak veri analizi, istatistiksel modeller, senaryo planlama, Delphi yöntemi ve uzman görüşleri gibi araçlar sıklıkla bir arada çalışır.

Sınırlar arasında belirsizlik, veri kalitesi ve model varsayımlarının kırılganlığı yer alır. Öngörü, karar vericilere rehberlik etse de kesinlik sunmaz; varsayımların güncellenmesi gerekir.