Ödéma

Ödéma (ödem olarak da bilinir) vücutta normalden fazla sıvı birikimiyle ortaya çıkan bir klinik bulgudur. Genellikle alt ekstremitelerde, özellikle ayak ve ayak bileklerinde belirginleşir; bazı durumlarda yüz, eller, karın veya akciğerler gibi diğer bölgelerde de görülebilir. Parmakla bastırıldığında basınç izi oluşması pitting edema olarak adlandırılır; bazı tiplerde iz kalmaz (non-pitting).

Nedenler dengeli bir çerçevede incelendiğinde kalp, böbrek, karaciğer hastalıkları gibi organ fonksiyonlarındaki bozulmalar ön planda yer alır. Kalp yetmezliği, böbrek hastalıkları, karaciğer hastalıkları (siroz), lenfatik dolaşım bozuklukları ve kronik venöz yetmezlik sık görülen nedenlerdir. Gebelik, aşırı tuz alımı, bazı ilaçlar (kalsiyum kanal blokörleri, NSAID’ler, bazı antihipertansifler) da ödemi tetikleyebilir. Enfeksiyonlar veya inflamasyonlar da geçici ödemlere yol açabilir.

Teşhis, fizik muayene ile birlikte hastalık öyküsünün incelenmesini içerir ve gerektiğinde kan testleri, böbrek-karaciğer fonksiyonları, elektrolitler, ekokardiyografi veya bacak ultrasonu gibi görüntüleme yöntemlerini kapsar. Pıhtıleşme bozuklukları veya lenfödem gibi ayırıcı tanılar da düşünülür.

Tedavi, altta yatan nedene yönelir. Gerekirse diüretikler ve tuz sınırlaması gibi semptomatik önlemler uygulanır; kompresyon çorapları veya bacakları yukarı kaldırma gibi yaşam tarzı önlemleri önerilir. Sonuçlar ve prognoz, ödemin altında yatan nedene bağlıdır. Önleme, kronik hastalıkların etkin yönetimi, tuz tüketiminin sınırlandması ve sağlıklı yaşam tarzını içerir.