transaksyon

Transaksyon, o transaction, ay isang malawak na konsepto sa ekonomiya at batas na tumutukoy sa isang hakbang kung saan ang halaga ay naililipat ng dalawang partidong sang-ayon sa isang palitan ng produkto, serbisyo, o iba pang asset. Ang salitang ito ay hiniram mula sa katumbas na katagang Espanyol na transacción, na may ugat sa Latin, at malimit gamitin sa kontekstong pangkalakalan at pang-araw-araw na buhay sa Filipino.

Maaaring monetary o non-monetary, formal o informal ang mga transaksyon. Kabilang dito ang pagbili ng pagkain, bayad para sa serbisyo, pagpapahiram, pagpe-finalize ng kontrata, o paglilipat ng pera sa pamamagitan ng bangko. Dahil sa digital na teknolohiya, marami sa mga transaksyon ngayon ay nangyayari online o gamit ang mga mobile platform tulad ng e-commerce, digital wallets, at cross-border remittances.

Karaniwang sunod-sunod ang proseso ng isang transaksyon: alok at pagtanggap, paghahatid o pagsasagawa ng serbisyo, at pagsasaayos ng bayad o paglilipat ng halaga, na madalas na may katibayang resibo, invoice, o elektronikong rekord.

Ang regulasyon at pangangasiwa sa marami sa mga transaksyon ay mahalaga. Sa Pilipinas, ang mga financial na transaksyon ay nasasailalim ng Bangko Sentral ng Pilipinas (BSP), samantalang ang mga usaping may kinalaman sa seguridad at konsyumer ay pinamumunuan ng mga ahensiya tulad ng Securities and Exchange Commission (SEC) at mga batas ukol sa anti-money laundering at data privacy. Pinapanday din ng mga batas na ito ang patas na kalakalan at proteksyon ng mamimili, lalong-lalo na sa digital na kalakalan.

Mahalaga ang transaksyon sa komersyo, inklusiyong pinansyal, at pang-ekonomiyang aktibidad. Ang kahusayan, kaligtasan, at tiwala—na naipapakita sa pamamagitan ng autentikasyon, pag-encrypt, at mekanismong paglutas ng hindi pagkakaintindihan—ay pumipigil sa pandaraya at peligro habang pinapadali ang palitan ng halaga.