súrefnisskorti

Súrefnisskorti, oft notað sem almennt hugtak fyrir skort á súrefni í líkamanum, nær bæði yfir súrefnisskort í blóði (hypoxemia) og súrefnisskort í vefjum (hypoxia). Í daglegu tali er oft talað um súrefnisskort sem samtengt fyrirbæri, sem kemur fram þegar vefi fá ekki nægilegt súrefni til að uppfylla þörf líkamans.

Orsakir súrefnisskorts eru margar og mismunandi eftir aðstæðum. Algengar orsakaor sakir eru lertra loftvegi eða lungnasjúkdómar (t.d. COPD, lungnabólga, berklar, bráðir lungnamissir), arfbundnar eða vaknar loftvegartruflanir, hjarta- og æðasjúkdómar sem leiða til lélegrar súrefnisútvegar, háloftahlýja, snerting við kolmonoxíð (CO eitrun), áverkar í brjóstkassa, annaðhvort langvarandi sinnrofi, ásamt blóðleysi sem minnkar súrefnisflutning í blóði. Flóknari sýkingar eða sepsis og alvarlegri skert ástand geta einnig valdið súrefnisskorti.

Einkenni geta verið aukin öndun, þessar síendurteknar öndunarörðugleikar, skjót öndun, þreyta, rugl eða veikt viðnám, auk blámi á húð eða vörum í alvarlegri tilvikum. Meðvituð einkenni og snerting við óvenjuleg andlegt ástand geta komið fram.

Greining felur í sér mælingu á súrefnisskori í slagæðum með púlsmælir (spO2) og blóðgösum til að meta súrefnisöndun, ásamt myndrannsóknum og bakgrunnsupplýsingum til að ákvarða orsök. Meðferð byggist á orsakinni og felur oft í sér súrefnismeðferð, auk öndunarstuðnings ef þarf, og meðferð fyrir undirliggjandi sjúkdóm.

Forvarnir og fylgikvillar snúast um að forðast áhættur sem valda súrefnisskorti, bera kennsl á sjúkdóma snemma og meðhöndla þá hratt. Langtímavaxtar horfur ráðast af orsök og hversu hratt skyndin meðferð nær að bæta súrefnisaðgengi.