przedwczesn

Przedwczesn nie jest samodzielnym słowem w standardowym języku polskim. Zwykle występuje jako rdzeń w formach takich wyrazów jak przedwczesny, przedwczesna, przedwczesne, a także w pochodnych, takich jak przedwczesność. W praktyce oznacza to występowanie wcześniej niż przewidywano lub niż jest zwyczajowo przyjęte, czyli prematurę w sensie dosłownym oraz przenośnym.

Etymologia. Słowo pochodzi od prefiksu przed- (przed) i przymiotnikowego rdzenia wcze- (wcześnie, early) z charakterystycznym sufiksalnym zakończeniem. Złożenie to tworzy znaczenie „występujący wcześniej niż oczekiwano”.

Formy i użycie. Przymiotnik: przedwczesny (m), przedwczesna (f), przedwczesne (n). Rzeczownik utworzony od rdzenia to przedwczesność (prematurity, wczesność przed terminem). Przysłówek to przedwcześnie (prematurely). Przykłady: Poród przedwczesny (premature birth). Przedwczesna decyzja. Działanie wykonane przedwcześnie.

Rola w języku. W standardowej polszczyźnie samodzielnie używany jest pełny zestaw form: przedwczesny, przedwczesność, przedwcześnie. Sam rdzeń przedwczesn rzadko funkcjonuje jako odrębne słowo; występuje głównie w analizie morfologicznej lub jako część innych form.

Zobacz także. przedwczesność, przedwcześnie, wczesny.