polymerizasyonu

Polimerizasyonu, bir veya daha fazla monomerin kimyasal bağlarla uzun zincirler halinde bir araya gelerek polimerleri oluşturduğu kimyasal süreçtir. Bu süreç, çok sayıda monomerin ardışık eklenmesiyle lineer, dallı veya çapraz bağlı yapılar oluşmasına yol açar. Polimerizasyonlar genel olarak iki ana gruba ayrılır: zincir büyütme (chain-growth) polimerizasyonu ve adım adım (step-growth) polimerizasyonu. Zincir büyütme tipinde başlatıcı ile kısa bir birim açığa çıkar ve monomerler bu başlatıcının etrafında hızla zincirler halinde eklenir; propagasyon aşaması büyümeyi sağlar ve sonunda terminasyon adımı ile zincirler sonlanır. Adım adım polimerizasyonda her adımda iki molekül bağ kurar ve başlangıç uçları reaksiyonda giderek polimerin oluşumuna ilerler.

Zincir büyütme polimerizasyonu tiplerinde, başlatıcılar (radikaller, iyonlar veya koordinasyon katalizörleri) tarafından başlatılan propagasyon aşamaları izler; polimerleşme tamamlandığında terminasyon veya yaşama bağlı mekanizmalar ile son ürün elde edilir. Yaşayan veya kontrollü polimerizasyonlar, moleküler ağırlığın daha iyi kontrol edilmesini sağlar.

Kopolimerizasyon ve adım adım polimerizasyonu ile farklı monomerler bir araya gelerek polietilen, polipropilen, polistiren ve polivinil klorür gibi yaygın polimerler üretilebilir. Ayrıca, bu süreçler farklı monomerlerle kopolimerler de oluşturabilir.

Polimerizasyonu, malzeme biliminin temel araçlarındandır; plastikler, tekstil lifleri, kauçuk ve reçineler için temel üretim sürecidir. Tarihsel olarak, 1920'lerde Hermann Staudinger'in çalışmaları kavramın gelişmesini sağlamıştır.