mosmarrëveshjeve

Mosmarrëveshjet janë situata ku palët nuk bien dakord lidhur me një çështje të caktuar dhe mund të sjellin vonesa, tensione ose nevojë për ndërmjetësim. Termi vjen nga prefiksi “mos-” dhe rrënja “marrëveshje” (dakordim). Përdoret gjerësisht në kontekste ligjore, ekonomike, politike dhe shoqërore. Në shqip, forma mosmarrëveshjeve (pl.) përdoret për të përfaqësuar një sërë mosmarrëveshjesh të ndryshme.

Mosmarrëveshjet mund të shfaqen midis individësh, brenda organizatave, në marrëdhëniet kontraktuale, apo mes shteteve dhe komuniteteve. Në varësi të kontekstit, ato mund të jenë të përkohshme ose të zgjatura dhe, pa ndërhyrje, mund të mbeten të pa zgjidhura. Ato ngjallin kërkesa për zbatim të drejtës dhe nxisin zhvillimin e mekanizmave të menaxhimit të konflikteve.

Shkaqet për mosmarrëveshje përfshijnë komunikim të papjekur ose të gabuar, interesa të kundërta, informacion të pamjaftueshëm, pabarazi në pushtet ose dallime kulturore dhe ligjore. Ndërveprimet dhe diferencat në pritshmëri shpesh pengojnë arritjen e një marrëveshjeje. Ndarja e përgjegjësive dhe qartësia e objektivave kontribuojnë gjithashtu në evitimin ose zbatimin e një zgjidhjeje.

Zgjidhja e mosmarrëveshjeve përfshin negociatat, ndërmjetësimin (mediation), arbitrazhin ose gjykimin. Mekanizmat ADR (alternativë ndaj gjykatës) përdoren në sektorët publikë dhe privatë për të ofruar rrugë të shpejta dhe më pak konfrontuese. Dokumentimi i qartë i marrëveshjes dhe zbatimi efektiv janë thelbësore për qëndrueshmërinë e zgjidhjes. Mosmarrëveshjet janë pjesë natyrale e marrëdhënieve shoqërore dhe ekonomike; menaxhimi i tyre në mënyrë të drejtë forcon besimin dhe stabilitetin mes palëve.