molekúlær

Molekúlær er íslenskt lýsingarorð sem notað er til að lýsa fyrirbærum, hlutum eða hugmyndum sem tengjast sameindum eða skala sameinda. Orðið byggist á nafnorðinu molekúla og endingunni -ær sem gefur til kynna tilheyrennd eða eignleika.

Molekúlær fyrirbrigði nær yfir byggingu, eiginleika og krafta sem hafa áhrif á efni á sameindastigi. Sameindir eru gerð af atómum sem tengjast með efna- tengjum, og uppbygging þeirra og geómetrí ákvarðar eiginleika efnisins. Frá þessum forsendum stafa m.a. skipulag eiginleika, bræðslu- og suðuhætti og hvernig efni hafa samverkandi krafta sín á milli.

Rannsóknir á molekúlærum fyrirbrigðum eru grundvöllur mörkra vísindagreina, þar á meðal efnafræði, eðlisfræði og líffræði. Með molekúlærri nálgun er hægt að skýra starfsemi lífvera og byggingu próteina og kjarnsýra, sem hefur gert kleift að þróa lyf, ný efni og nýja tækni sem nýta sameindirnar byggingu og eiginleika.

Molekúlær sjónarmið þróuðust með framgangi í efnafræði, eðlisfræði og líffræði á 19. og 20. öld, og það hafði djúp áhrif á skilning okkar á byggingu og hegðun efna og lífvera. Í dag er molekúlær nálgun hornsteinn margra vísindalegra og tæknilegra rannsókna og framfara.