lestrarhæfni

Lestrarhæfni er hæfni til að lesa og skilja skrifað mál. Hún byggist á getu til að bera kennsl á bókstafi og tengja þá við hljóð, að læra orð og lesa með flæði, og að skynja merkingu texta. Helstu þættir hennar eru orðaskilningur, lestrarflæði, orðaforði og lesskilningur, og hún þróast í samspili tungumálakunnáttu, námstækni og aðgengis að lesefni.

Í skóla er lestrarhæfni metin með prófum sem greina styrkleika og vandamál. Helstu þættir sem teknir eru til greiningar eru hljóðvitund (geta til að heyra og vinna með hljóð í orð), bókstafavitund, lestrarhraði og lesskilningur, auk orðaforða. Með þessum mælingum er hægt að greina börn sem þurfa inngrip og aðlaga kennsluaðferðir. Auk þess getur verið til staðar lestrarfötlun (dyslexia) eða önnur frávik sem krefjast sértækra úrræða.

Inngrip í lestrarhæfni eru oft kerfisbundin og leggja áherslu á skýra bókstafahljóðkennslu (explicit phonics), leiðsögn í lestur, endurtekinn lestur og uppbyggingu orðaforða og lesskilnings. Notkun hjálpartækja og aðlögun að þörfum barns getur bætt árangur. Einnig eru aðferðir sem stuðla að mál- og lestrarþróun í fjölbreyttu námsumhverfi, ásamt stuðningi í heimilis- og samfélaginu.

Framkoma lestrarhæfni hefur áhrif á námsárangur og tækifæri. Snemma greining og markviss inngrip geta bætt útkomu og veitt öllum börnum jöfnari aðgang að menntun, sérstaklega þeim sem eru í áhættu fyrir lestrarerfiðleika. Menntakerfi leggur áherslu á greiningu, stuðning og eftirfylgd til að efla lestrarhæfni sem grunn fyrir lífsnauðsynlegt lestrarnámsferli.