kanserojenler

Kanserojenler, kanser oluşumuna yol açabilen veya riskini artıran maddeler, davranışlar veya çevresel faktörlerdir. Bu terim genellikle, carcinogen olarak da adlandırılan, genetik materyali (DNA) hasarlandırarak hücrelerin kontrolsüz büyümesine neden olabilen ajanları ifade eder. Kanserojenler, fiziksel, kimyasal veya biyolojik kaynaklı olabilir.

Fiziksel kanserojenlere örnek olarak ultraviyole ışınlar ve radyoaktif maddeler verilebilir. Kimyasal kanserojenler arasında tütün dumanındaki polikiklik aromatik hidrokarbonlar, asbest, bazı endüstriyel kimyasallar ve bazı pestisidler bulunur. Biyolojik kanserojenler ise bazı virüsler ve bakteriler aracılığıyla bulaşabilen ve kanser riskini artıran organizmalardır; örneğin, İnsan papilloma virüsü (HPV), Hepatit B ve C virüsleri.

Kişisel ve çevresel faktörler, kanserojenlere maruziyetin artmasında rol oynar. Sigara içmek, aşırı alkol tüketimi, sağlıksız beslenme ve yeterince koruyucu önlemler almamak gibi davranışlar risk faktörleri arasındadır. Ayrıca, hava ve su kirliliği, endüstriyel atıklar ve radyasyon gibi çevresel etkenler de kanserojen olarak kabul edilir.

Uluslararası sağlık kuruluşları ve araştırma kurumları, kanserojenlere maruziyeti minimize etmek ve halk sağlığını korumak amacıyla çeşitli önlemler ve tavsiyelerde bulunur. Kanserojenlere karşı alınan önlemler, düzenli taramalar, güvenli çalışma ortamları ve kişisel koruyucu tedbirler yoluyla kanser riskini azaltmaya odaklanır.