hükümler

Hükümler ismiyle Türkçede hüküm kökünden türeyen ve kanun, sözleşme ya da mahkeme kararları bağlamında kullanılan bir terimdir. Temel anlamı bir kural, madde, hüküm ya da karar olarak özetlenebilir. Hüküm kelimesinin çoğulu olan hükümler, resmi ve kurumsal metinlerde sıkça geçer.

Kanunlar, yönetmelikler ve diğer resmi metinlerde hükümler, bir belgenin içerdiği hüküçleri, hak ve yükümlülükleri belirleyen maddelerdir. Bir kanun veya tüzük içinde “hükümlerin uygulanması” veya “hükümlerin ihlali” gibi ifadeler, belirli kuralların nasıl geçerli olacağını ve ilgililerden ne beklendiğini gösterir.

Sözleşmelerde hükümler, tarafların haklarını, yükümlülüklerini, cezai yaptırımları ve uyuşmazlık çözüm yöntemlerini tanımlar. Bir sözleşmenin hükümleri, taraflar arasındaki ilişkileri çerçeveleyen kilit maddeler olarak işlev görür ve çoğu zaman işin konusu itibarıyla ayrıntılı şartları içerir.

Yargı bağlamında hüküm kavramı, genellikle mahkeme kararının sonucu olarak kullanılan hüküm olarak anlaşılır. Ancak metinlerde ve hukuki özetlerde “hükümler” ifadesi, kararın içeriğine yayılan birden çok hükmü veya kararın temel karar başlıklarını ifade etmek için de yer alabilir; bu kullanım, belgenin niteliğine göre değişir.

Kullanımda dikkat edilen nokta, hükümlerin bağlamına göre çevirisinin farklı anlamlar kazanmasıdır. İngilizceye çevrildiğinde “provisions,” “clauses” ya da “judgments” olarak karşılık bulabilir; Türkçe metinlerde ise en uygun karşılık bağla ve içerik türüne göre seçilir.