heildarsjálfsálit

Heildarsjálfsálit er almenn tilfinning eða viðhorf gagnvart eigin verðmæti sem persóna. Það nær yfir almennt sjálfsálit en ekki eingöngu sérstaka þætti eins og útlit, námsframmistöðu eða félagslega stöðu. Heildarsjálfsálit er oftast stöðugt en getur breyst með nýjar reynslur og aðstæðubreytingar.

Þróun og áhrifþættir: Heildarsjálfsálit mótast af bernsku og unglingsárum með samskiptum við foreldra, jafningja og menningu. Væntingar samfélagsins, reynsla af árangri eða höfnun og eigin sjálfsstyrking hafa einnig áhrif. Jákvæð reynsla, stuðningur og raunverulegt gildi geta styrkt heildarsjálfsálit; neikvæð endurgjöf eða áföll geta veikt það.

Mælingar og tengsl við vellíðan: Algengasta mælingin á heildarsjálfsálit er Rosenberg Self-Esteem Scale (RSES), sem spyr almennt um viðhorf til eigin verðmætis. Aðrar aðferðir mæla sjálfsálit í ákveðnum þáttum. Almennt er hærra heildarsjálfsálit tengt betri vellíðan, minni geðrænum vanda og aukinni seiglu, en of gott eða ósamhverft sjálfsálit getur skipt skömm eða óraunsæi.

Notkun og takmarkanir: Í klínískri vinnu og rannsóknum er heildarsjálfsálit notað sem þáttur í mats og forvörnum og sem mælikvarði á árangur meðferðar. Gagnrýni stendur fyrir að hugtakið gæti of einfaldað flókin sjálfsáhrif og að menningarlegt samhengi ráði miklu. Því er mikilvægt að notkun heildarsjálfsálits sé samsett og gæti þurft samráð við svið-sérstakan sjálfsálit.