grawerunki

Grawerunki, określane także jako grawerowanie, to proces polegający na usunięciu materiału z podłoża w celu uzyskania wzoru, napisu lub motywu. Najczęściej spotykane materiały to metal (srebro, złoto, stal, miedź), szkło, drewno, kamień i tworzywa sztuczne.

Techniki obejmują: ręczne grawerowanie przy użyciu grotów i narzędzi grawerskich; mechaniczne grawerowanie za pomocą narzędzi elektrycznych lub maszyn (grawerka, pantograf); grawerowanie laserowe.

Zastosowania grawerunków obejmują biżuterię, zegarki i metalurgię, naczynia, pamiątki i puchary, tabliczki, medale, wyposażenie broni, meble lub dekoracje w architekturze. W sztuce użytkowej grawerunki mogą łączyć techniki rytowania i piaskowania, a także obróbkę powierzchni i patynowanie w celu uzyskania kontrastów.

Proces zwykle obejmuje projekt motywu, przeniesienie wzoru na podłoże, sam proces grawerowania, a następnie wykończenie i zabezpieczenie powierzchni (polerowanie, patynowanie, lakierowanie). Obecnie coraz częściej stosuje się grawerowanie laserowe, które umożliwia precyzyjne, powtarzalne rytowanie nawet na skomplikowanych kształtach.

Historia grawerunku sięga starożytności; w Europie technika rozwinęła się w średniowieczu w sztukach złotniczych i rzeźbie metalowej, a w czasach nowożytnych stała się powszechną praktyką w jubilerstwie, instrumentach muzycznych i zegarmistrzostwie. W Polsce kontynuuje ją tradycja rzemieślnicza i współczesne warsztaty grawerunku oraz artyści.