fosfólípíð

Fosfólípíð eru lípíðalíkur sem eru mikilvæg byggingarefni frumuhimna. Þau hafa glýseról bakbone, tvær fitusýrur tengdar með ester-tengjum og fosfathóp sem myndar haus. Amfipathísk eðli þeirra gerir þeim kleift að mynda tvöfalda himnu í vatnsumhverfi: vatnsfælni (fitusýrukjöflarnir) villu inn í lagið og vatnsleysin hausinn sem snýr að vatnssamfélaginu.

Helstu gerðir fosfólípíða í frumuhimnum eru phosphatidylcholine (PC), phosphatidylethanolamine (PE), phosphatidylserine (PS) og phosphatidylinositol (PI). Cardiolipin (eitt tvískipt fosfólípíð) er aðalega í innri hvatberahimnu. Gerðirnar hafa mismunandi hlaðstöðu í himnunni; PC og PE eru oft í stórum hluta ytri og innri lög, PS er almennt innanfrumuhimninn (innri leaf) og getur, ef hún sýnir sig utan, leitt til boðleiða eða apoptósu. PI og PIP2 eru mikilvægar boðsameindir sem taka þátt í boðskiptisferlum og endurnýjun himnunnar; PIP2 er umbreytt í DAG og IP3 með fosfólípasa C.

Framleiðsla og endurnýting fosfólípída fer fram í frymisneti og hvatbera. PC og PE myndast með Kennedy-leiðinni (CDP-kólín eða CDP-etanólamín). PS myndast oft með skipti milli PC/PE og PS-swap, PI myndast úr CDP-DAG. Endurnýting og uppbygging fylgir Lands-búa samverkum sem breyta hausnum eftir þörfum frumunnar. Fosfólípíð hafa einnig mikilvægar boðleiðir, þar sem breytingar á heiti og samsetningu hafa áhrif á heildarhimnu-stýringu, flæði, blöndun og boðboð.