endokannabinoidowego

Endokannabinoidowy system, czyli system endokannabinoidowy, to biologia układu regulacyjnego organizmu obejmującego endogenne ligandy, receptory kannabinoidowe oraz enzymy odpowiedzialne za ich syntezę i degradację. Najważniejsze endokannabinoidy to anandamid (AEA) i 2-arachidonoglicerol (2-AG). Endokannabinoidy są wytwarzane na żądanie w błonach komórkowych i działają jako neuroprzekaźniki retrogradowalne, łącząc się z receptorami na sąsiednich neuronach, co modyfikuje uwalnianie innych neuroprzekaźników.

Główne receptory tego systemu to CB1, występujący przede wszystkim w mózgu i układzie nerwowym, oraz CB2, obecny głównie w komórkach układu immunologicznego i w tkankach obwodowych. Dzięki temu endokannabinoidowy system bierze udział w wielu procesach fizjologicznych, takich jak modulacja bólu, stanów zapalnych, apetytu, nastroju, pamięci i koordynacji ruchowej. Enzymy odpowiedzialne za utrzymanie równowagi to m.in. FAAH, który rozkłada AEA, oraz MAGL, odpowiedzialny za degradację 2-AG. System ten działa w sposób orkiestrujący homeostazę energetyczną, stresową i neuroplastyczność.

Interakcje z fito kannabinoidami, takimi jak THC i CBD pochodzące z konopi, wpływają na funkcjonowanie endokannabinoidowego systemu i mają znaczenie kliniczne. Terapie ukierunkowane na ten system są badane w kontekście przewlekłego bólu, spastyczności, nudności czy zaburzeń nastroju, choć efekty zależą od dawki, kontekstu klinicznego i indywidualnych cech pacjenta. Odkrycie receptorów kannabinoidowych i endokannabinoidów przypisuje się badaniom z końca XX wieku, które zarysowały rolę tego systemu w regulacji wielu kluczowych procesów fizjologicznych.