elektronët

Elektronët janë leptone elementare të fizikës, pjesë themelore e atomit dhe e Standard Model. Janë ngarkim negativ me ngarkesë prej −1 e (−1.602 × 10^-19 C) dhe masa rest e afërme 9.109 × 10^-31 kg. Spin i tyre është 1/2, çka i bën fermione. Si pjesë e klasës së parë të leptoneve, electronët janë nga një familje që përfshin gjithashtu elektronin neutrino.

Në atom, elektronët rrethojnë bërthën dhe lidhen me forcat elektromagnetike me protonët pozitivë. Për shkak të mekanikës kuantike, ata nuk paraqiten si rrota të ngulitura në një orbitë; në trajtimin kuantik, ata nuk kanë një vend të vetëm të shënimit por një fushë probabiliteti në orbitale elektrike. Energjitë e tyre në një atom janë të diskutueshme dhe përshkruhen nga modelet kuantike, ku modeli modern i atomit përdor orbitale me valë dhe një mbajtje probabiliteti të vendndodhjes së elektronit. Në ramën relativistike, ligjet përshkruhen nga teoria e Dirac.

Historikisht, elektronin zbuloi J. J. Thomson në 1897. Më pas, Millikan mat ngarkesën negative të elektronit (1909). Bohr propozon një model me nivele të energjisë në 1913 dhe zhvillimi i mekanikës kuantike solli përshkrimin aktual të orbitaleve dhe të valës së elektronit.

Roli në natyrë dhe teknologji: Rryma elektrike krijohet nga lëvizja e elektronëve; ata përçojnë rrymë në metale dhe gjysmëpërçues, dhe janë thelbore për elektronikën, teknologitë e komunikimit dhe kiminë. Elektronët janë gjithashtu kyç në bondin kimik dhe në funksionimin e një sërë pajisjesh moderne, përfshirë mikroskopët elektronikë dhe pajisje elektronike.