efnisgreiningar

Efnisgreiningar (content analysis) eru kerfisbundnar aðferðir til að vinna úr texta eða öðrum samskiptaefni með það að markmiði að lýsa eða magngreina innihald þeirra. Aðferðin er víða notuð í félags- og mannfræði, fjölmiðlafræði, sálfræði og markaðsrannsóknum og getur falið í sér bæði tölfræðilega (quantitative) og eigindlega (qualitative) greiningu. Í tölfræðilegri efnisgreiningu eru tilvik, tíðni og dreifing skráð og rannsóknin byggð á tölfræði; í eigindlegri greiningu er innihald rýnt til að greina merkingu, samhengi og frekari þemu.

Ferlið byrjar oft með skilgreiningu rannsóknarspurningar, vali á efni og þróun kóðunarrams sem lýsir flokkun og tilvikum. Kóðendur eru þjálfaðir og samræmi milli kóðenda (intercoder reliability) er metið til að tryggja áreiðanleika. Eftir kóðun er gögnin greind með tölfræðilegum aðferðum eða með eigindlegri nálgun eftir því sem við á, og niðurstöður tjáðar með lýsingu eða frekari greiningu.

Gagnaheimildir fyrir efnisgreiningar eru fjölbreyttar og taka til fréttamiðla, opinberra gagna, auglýsinga, viðtala og samfélagsmiðla. Kostir aðferðarinnar eru kerfisbundin nálgun, endurtekjanleiki og möguleiki á samanburði milli tíma eða hópa. Helstu takmarkanir eru heimildir gagna, mögulegur hvatar og misræmi í kóðun, sem getur dýpkað eða hækkað forspárgildi niðurstaðna. Gagnrýnin krefst skýrra skilgreininga og tryggs kóðunarferlis.

Notkun efnisgreiningar nær yfir m.a. rannsóknir á framing í fjölmiðlum, samanburð á pólitískum ræðum, öfug merkingu auglýsinga og mælingu á fjölda tilvika eða þema í netumfjöllun.