dubbelstreng

Dubbelstreng verwijst naar een molecuul dat bestaat uit twee polynucleotide strengen die complementair zijn en met elkaar interageren om een stabiele structuur te vormen. Het bekendste voorbeeld is dubbelstrengs DNA, dat genetische informatie in cellen opslaat.

In DNA bestaan de twee strengen uit antiparallelle richtingen: ze lopen in tegengestelde richting, met een suiker-fosfaatruggengraat aan de buitenkant en stikstofbasen aan de binnenkant die met elkaar gekoppeld zijn. Base pairing wordt bepaald door specifieke waterstofbruggen: adenine paart met thymine (2 bruggen) en cytosine met guanine (3 bruggen). Deze paring zorgt voor een uniforme breedte langs het molecuul en maakt een nauwkeurige kopie mogelijk.

De dubbelstrengsstructuur biedt stabiliteit tegen chemische en fysieke beschadiging en is essentieel voor replicatie. Tijdens celdeling scheiden de strengen en dienen ze als templates voor nieuwe complementaire strengen in een semi-conservatief proces, uitgevoerd door DNA-helicase en DNA-polymerasen. Transcriptie gebruikt één streng als sjabloon om RNA te produceren.

Naast DNA bestaan er ook dubbelstrengs nucleïnezuren in andere contexten, zoals dubbelstrengs RNA (dsRNA) bij sommige virussen en in cellulaire RNAi-systemen. Dubbelstrengige structuren komen ook voor in synthetische biologie en nanotechnologie-toepassingen.