deeltje

Een deeltje is een klein fysisch object op microscopische schaal. Het kan materie of energie bevatten en heeft eigenschappen zoals massa, elektrische lading en spin. In de deeltjesfysica wordt onderscheid gemaakt tussen elementaire deeltjes, die volgens huidige theorieën niet verder kunnen worden opgesplitst, en samengestelde deeltjes, die bestaan uit kleinere deeltjes.

Elementaire deeltjes zijn onderverdeeld in fermionen en bosonen; voorbeelden zijn quarks en leptons (zoals elektronen), fotonen, gluonen, W- en Z-bosonen, en het Higgs-boson. Samengestelde deeltjes omvatten hadrons zoals protonen en neutronen, die uit quarks en gluonen bestaan.

Eigenschappen en interacties: belangrijke eigenschappen zijn massa, elektrische lading, spin en andere quantumgetallen zoals leptonen- of baryongetal. Deeltjes kunnen interageren via de vier fundamentele krachten: elektromagnetische, zwakke en sterke interactie, en via zwaartekracht. Daarnaast kennen vele deeltjes vervalkanalen en levenslopen die beschrijven hoe lang ze bestaan en in welke opvolging ze uiteenvallen.

Onderzoek: deeltjes worden bestudeerd in deeltjesversnellers en detectoren, zoals de Large Hadron Collider. Het concept van het deeltje is centraal in het standaardmodel van de deeltjesfysica en heeft belangrijke implicaties voor ons begrip van materie, krachten en het universum. Zie ook deeltjesfysica en het standaardmodel.