alþjóðasamhengi

Alþjóðasamhengi er hugtak sem lýsir ytra umhverfi ríkis í alþjóðamálum. Það nær yfir samspil ríkja, alþjóðastofnana, alþjóðlegra viðskipta og annarra aktora sem hafa áhrif á utanríkisstefnu, öryggi og hagkerfi. Samhangið tekur einnig tillit til pólitískra, efnahagslegra og menningarlegra þátta sem móta ákvarðanir og hlutverk ríkisins á alþjóðavettvangi. Að skilja alþjóðasamhengi hjálpar til við að skilja hvernig ríki svara áskorunum, nýta tækifæri og vinna með eða gegn öðrum aðilum.

Helstu þættir alþjóðasamhengis eru valdahlutfall í heimshagkerfinu, lagalegir rammar og reglur sem ríki skuldbinda sig til, stofnanir og bandalag, auk alþjóðlegra tengsla eins og viðskipta-, fjármála- og öryggissamverustofnana. Einnig skipta landfræðileg staða, saga, menning, tækni og hliðarþættir eins og loftslagsbreytingar og fólksflutningar miklu máli. Þessir þættir hafa áhrif á að hvaða leyti ríki geta náð markmiðum sínum og hvernig þau haga sér í ríkisstjórnarstefnu, dreifingu auðlinda og utanríkisráðstöfunum.

Aðferðir til að skoða alþjóðasamhengi byggja á mismunandi kenningum utanríkismála. Realismi leggur áherslu á öryggi og völd; liberalismi lýsir mikilvægi stofnana og efnahagslegs samverkans; konstruktífismi skoðar hugmyndir, viðhorf og norm sem móta hegðun. Samspil þessara sjónarmiða veitir samhengi til skýrra útskýringa á ákvarðanatöku og samskiptum ríkja á alþjóðavettvangi.