Walut

Waluta to powszechny środek płatniczy używany w gospodarce; służy jako jednostka rozliczeniowa i magazyn wartości. Współczesne systemy opierają się na walucie fiducjarnej, czyli pieniądzu nieopartym na wartości kruszcu, emitowanym przez bank centralny. Waluty występują w formie fizycznej (banknoty i monety) oraz cyfrowej (saldo na rachunkach, karty, e‑pieniądz).

Funkcje waluty obejmują ułatwianie wymiany, wyrażanie cen, gromadzenie wartości oraz prowadzenie rachunkowości gospodarczej. Waluta odgrywa także rolę narzędzia polityki pieniężnej, którą prowadzą banki centralne w celu stabilizowania inflacji, wzrostu gospodarczego i zatrudnienia. W praktyce istnieją różne systemy kursowe: od wolnego floatu po systemy stałe lub mieszane. W wielu krajach funkcjonują także waluty obce, które obok rodzimej waluty są używane w obrocie handlowym i inwestycyjnym.

Historia walut obejmuje przejście od barteru do monet metalicznych, rozwoj pieniądza papierowego i rozkwit pieniądza elektronicznego. Po II wojnie światowej utrwalił się międzynarodowy system pieniężny, a w ostatnich dekadach nastąpił upadek stałych kursów w wyniku kryzysu Bretton Woods i rosnącego znaczenia rynków finansowych. Obecnie waluty kształtują handel międzynarodowy, inwestycje i turystykę, a ryzyko kursowe jest istotnym czynnikiem decyzji gospodarczych.

Do najważniejszych walut świata należą dolar amerykański (USD), euro (EUR), jen japoński (JPY), funt szterling (GBP) i yuan chiński (CNY). W praktyce wiele krajów prowadzi politykę stabilności kursu lub uczestniczy w strefach walutowych, co wpływa na konkurencyjność i stabilność cen.