Vöðvameiðsli

Vöðvameiðsli eru skaðar á vöðvum eða vöðvavef sem oft leiða af akút áfalli eða langvarandi álagi. Helstu gerðir eru vöðvasár (strain), sem felur í sér teygju eða örsmá risp í vöðvafrumum, og stundum vöðvablóðtappi eftir beint meiðsli eða alvarlegra álagsáreita. Meiðsli geta einnig sprottið af endurtekinni oflögun, skorti á warm-up eða óeðlilegri tækni íþrótta.

Orsök geyma flókið samspil milli krafta, vöðvavöðva og stoðkerfis. Algengir þættir eru skyndileg uppákoma með mikilli kröfu á vöðva, ofhleðslu, teygju sem verður of mikil, kaldur vöðvi án nægilegrar undirbúnings, þreyta, endurtekinn munstur álags og ófullnægjandi varnarhreyfingar. Hætta er einnig aukin með náttúrulegum aldursbreytingum og ófullnægri endurhæfingu eftir fyrri meiðsli.

Einkenni eru oft skyndilegur sársauki í vöðvanum, stíft/verkjafjarlægð, minnkandi kraftur, bjúgur og an/óeðlilegur vöðvaviðnám við hreyfingu. Ef meiðslin eru alvarleg eða ef mikill bjúgur, litblinda eða óeðlilegur svimi koma til, eru fleiri rannsóknir notaðar til greiningar, svo sem ísó vinna eða myndgreining (ultrasound eða MRI) til að meta umfang vöðvaskaða.

Meðferð tekur mið af alvarleika. Oft er notuð PRICE eða RICE aðferð í fyrstu 24–48 klukkustundum: verndun, hvíld, ís, þrýstingur og hæð en síðar ætti að hefja greiða, smám saman hreyfingu og þjálfun undir leiðsögn sjúkraþjálfara. Síðan fylgir almennt verkjastýrð meðferð og æfingaprógramm með markmiði að endurheimta sveigjanleika, styrk og starfshæfni. Endurkomuáhættan er minnkað með markvissri forvörnum: rétt undirbúningur og hlýting, kyrrðar- og styrktaræfingar, öryggisráðstafanir og hægfara uppbygging íþrótta.

Vöðvameiðsli eru algeng íþróttameiðsli og starfa-, lífshættir og lyf sem hægt er að nota til að stytta bati og draga úr einkennum. Leita skal læknis ef verkurinn er stórr, meiðslin eru stór eða einkennin halda áfram eða versna.